Het Arsenaal

Het Arsenaal in Willemstad werd in 1793 gebouwd ter vervanging van een vervallen voorganger. In opdracht van de Oranjes ontwierp architect Philip Willem Schonck het rechthoekige bakstenen gebouw met houten kroonlijst. De ligging bij de haven maakte het mogelijk wapens en munitie eenvoudig over water te vervoeren. Tot 1926 deed het Arsenaal dienst als wapen- en munitiemagazijn van de vesting. Daarna werd het nog gebruikt voor militaire opslag. Rond 1960 kwam het pand in particuliere handen en in 1973 werd het gerestaureerd. Sindsdien heeft het een culturele en sociale functie, maar het is niet openbaar toegankelijk. Naast het Arsenaal staat het wachthuis uit 1750, bij de verdwenen Waterpoort. Dit gebouw met vijf bogen en een galerij bood wachters beschutting en bevat gevelstenen die herinneren aan historische hoge waterstanden. Het Arsenaal is geen openbaar toegankelijk gebouw. Arsenaal, Benedenkade 6, Willemstad.

.

De Affuitloods

De affuitloods maakt deel uit van de vesting. Het is gebouwd in 1867 als opslagplaats voor affuiten (onderstellen van zwaar artillerie-materiaal). Later werden er ook militairen in de loods ondergebracht.Dit rijksmonument bevindt zich aan de Hofstraat 1 in Willemstad.

.

Fort De Hel (buiten Willemstad)

In 1748 werd hier Fort Anna gebouwd, naar ontwerp van kapitein-ingenieur Michiel Mattheus van Oosterzee en vernoemd naar Anna van Hannover. In 1793 kreeg het de naam Carolina, maar het was toen vervallen. De Fransen bouwden er in 1811 Fort l’Enfer, later omgedoopt tot de huidige naam. Het vierkante fort bevatte een Franse tour modèle die 14 manschappen en 9500 kilo buskruit kon herbergen; één van de drie in Nederland. Tussen 1882 en 1884 werd het gemoderniseerd en bood het plaats aan 118 militairen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het bevochten en bezet. In 1961 eindigde het militaire gebruik; sinds 1988 is het een rijksmonument. Fort de Hel, Helsedijk 85, Willemstad.

.

Fort Sabina (buiten Willemstad)

Fort Sabina hoorde met de forten Prins Frederik in Ooltgensplaat, Buitensluis in Numansdorp en de Bovensluis en De Hel uit Willemstad tot de Stelling van het Hollandsch Diep en Volkerak, met Willemstad als centrale vesting. Fort Sabina maakt deel uit van de Zuider Waterlinie en dit 12 hectare grote en sfeervolle fort ligt op het kruispunt van Noord-Brabant, Zuid-Holland en Zeeland. Bijzonderheden van dit fort zijn de Tour Modèle uit de tijd van Napoleon, de onderaardse toegankelijke gangen en de grote kazerne. Tijdens openingstijden bent u van harte welkom om deze unieke locatie te komen bekijken. Er is een knusse lunchroom in de gewelven van de kazerne en een sfeervol terras op de terre voor de Napoleontische toren.  Fort Sabina, Fortweg 1, Heijningen

.

Het Kruithuis

Het Kruithuis is -zoals de naam al doet vermoeden- een buskruitmagazijn. Het is gebouwd in 1811 in opdracht van Keizer Napoleon toen hij het vestingstadje Willemstad bezocht. De zijmuren van het Kruithuis zijn maar liefst 2,85 meter en voorzien van een ingenieus ventilatiesysteem. In de kelders van het Kruithuis werd het regenwater opgevangen en bewaard voor het garnizoen. Het buskruitmagazijn is vanwege het ontploffingsgevaar aan de rand van Willemstad gebouwd op bastion Utrecht, waarvan de wal ter bescherming ook is verhoogd. In de tweede wereldoorlog is het Kruithuis door de inwoners van Willemstad nog gebruikt als schuilplaats tijdens de artilleriebeschietingen door de Engelsen op Willemstad. Het op het bastion Utrecht gelegen Kruithuis is een rijksmonument.

.

De Koepelkerk

De Koepelkerk uit 1607 is de eerste kerk in Nederland die speciaal voor de protestantse eredienst werd gebouwd en diende als voorbeeld voor latere protestantse kerken. Met financiële steun van Prins Maurits, die 7000 gulden bijdroeg, kreeg de kerk een ronde, centraalbouwvorm waarbij de kansel centraal staat in plaats van het altaar. Tijdens het Franse beleg in 1793 en in de Tweede Wereldoorlog liep de kerk zware schade op. In 1950 verwoestte een brand vrijwel het hele gebouw, waarbij alleen de muren bleven staan. Willemstad herbouwde de kerk en in 1996 volgde een grondige restauratie. De gebrandschilderde ramen tonen historische wapens. De kerk is te bezichtigen, inclusief torenbeklimming en rondleidingen.

.

Het Mauritshuis

Het Princehof, gebouwd in 1623 in opdracht van Prins Maurits, diende als jachtslot en buitenverblijf. Onder leiding van bouwmeester Willem Arentssen van Salen verrees een pand in Hollandse renaissancestijl met twee identieke trapgevels. Na Maurits’ overlijden in 1626 werd het de ambtswoning van de militaire gouverneur en stond het bekend als het Gouvernement. Later kreeg het uiteenlopende functies, zoals opslagplaats, militair hospitaal, Rijkspostduivenstation en Marechaussee-kazerne. In 1972-1973 werd het grondig gerestaureerd en herbouwd, waarna het Mauritshuis tot 1996 dienstdeed als stadhuis van Willemstad.

Voor het gebouw ligt een mozaïek van het stadswapen. In de omgeving staan historische bijgebouwen en monumenten ter herinnering aan belegeringen en oorlogsslachtoffers.

Functies van het ge

D’Orangemolen

D’Orangemolen is te vinden aan de Benedenkade 1 in Willemstad. Het is een bijzonder grote ronde molen die al van kilometers afstand te zien is. Deze stenen korenmolen (bovenkruier) die in 1734 in opdracht van de Nassause Domeinraad werd gebouwd voor 8.000 florijnen. Ook deze molen was vroeger van de Prinsen van Oranje. Prins Maurits verpachtte de molen aan de molenaar die het meeste bood. Men noemde deze molen de dwangmolen, omdat alle Willemstadse boeren verplicht waren hun graan bij d’Orangemolen te laten malen. De molen is particulier eigendom en in gebruik als woning. De molen is in 1999 gerestaureerd, waarbij ook de wieken weer terug zijn aangebracht. In 2004 heeft de molen voor het eerst sinds 40 jaar weer gedraaid.

.

Het Raadshuis

Het raadhuis van Willemstad dateert uit 1587 en werd deels gefinancierd door Prins Maurits, die als voorwaarde stelde dat het gebouw ook als kerk zou dienen, aangezien de Koepelkerk nog niet bestond. Tot 1973 deed het dienst als gemeentehuis; in 1999 werd het verkocht aan een particulier. Het gebouw had meerdere functies: naast raadhuis en kerk was het ook rechtbank. Op zolder lag een graanvoorraad voor belegeringen, de kelder diende als vleeshal en waag, en onder de toren bevond zich een gevangenis. Prins Maurits gebruikte het torenkamertje voor zijn papieren. De open pui met stergewelf fungeerde als roepstoel voor officiële bekendmakingen. Boven de ingang prijken drie wapens: Van Glymes, Prins Maurits en Willemstad.

.

.

Het Wachthuisje

Het huidige wachthuis bij de Landpoort is gebouwd in 1953, nadat het oorspronkelijke wachthuis tijdens WOII zo zwaar beschadigde raakte, dat het in 1951 gesloopt is. Het oorspronkelijke wachthuis bij de Landpoort dateert van 1760 en had een verdieping en een wachtgang met twee bogen. In het gebouw was het geniebureau gevestigd. Het huidige wachthuis is in dezelfde stijl herbouwd en in gebruik genomen als brandweerkazerne. Op dit moment doet dit gebouw nog steeds dienst als Brandweerkazerne. Landpoortstraat 47, Willemstad.

.